Tot voor kort was er bijna geen onderzoek naar hoe ADHD en de menstruatiecyclus samenhangen. In de afgelopen tien jaar zijn er echter wel enkele studies gedaan, al zijn ze nog relatief klein. Er valt nog veel te ontdekken, maar ik wil je uitleggen waarom jouw menstruatiecyclus een belangrijke rol speelt bij jouw ADHD-symptomen en hoe je medicatie werkt.
Menstruatiefase
Hoe werkt jouw cyclus eigenlijk? En hoe hangt dit samen met ADHD? De cyclus bestaat uit vier fases. De eerste fase is de menstruatie. Je kent het wel: je voelt je moe, hebt pijn en bent emotioneel. Maar merk je ook dat je ADHD-symptomen in deze fase erger lijken?
Veel ADHD’ers merken dat ze zich slechter kunnen concentreren, vermoeider zijn, vaker brain fog ervaren, impulsiever zijn en een trager werkgeheugen hebben.
Dat is niet gek. Tijdens de menstruatie daalt jouw oestrogeen. Hierdoor neemt de dopamineactiviteit in je hersenen af, en merk je dat ADHD-symptomen sterker naar voren komen.
Folliculaire fase
Dan begint de volgende fase. Vanaf hier gaat het vaak bergopwaarts: jouw oestrogeen stijgt, waardoor dopamine in je hersenen toeneemt. Je voelt je waarschijnlijk energieker, kunt beter plannen en organiseren en merkt dat je executieve functies verbeteren.
Ovulatiefase
Tijdens de ovulatie, die gemiddeld 12–48 uur duurt, voel je je vaak zelfverzekerder. Je cognitieve functies zijn in het begin op hun best. Tegen het einde van deze fase daalt je oestrogeen weer en stijgt je progesteron. Daardoor kun je impulsiever zijn en emotioneler reageren.
Luteale fase
Dan begint de laatste fase van je cyclus. Progesteron stijgt, wat kan leiden tot prikkelbaarheid, stemmingswisselingen en vermoeidheid. Veel ADHD’ers merken dat impulsiviteit en hyperactiviteit toenemen. Ook onoplettendheid en slechtere executieve functies kunnen duidelijker merkbaar zijn.
ADHD-medicatie tijdens de luteale fase
Je ADHD-medicatie helpt je hersenen door dopamine en noradrenaline te verhogen, waardoor je beter kunt focussen en plannen. Tijdens de luteale fase is je oestrogeen laag, waardoor dopamine wat minder actief is. Progesteron kan dat effect nog versterken.
Dit betekent niet dat je medicatie minder goed werkt. Het betekent gewoon dat je hersenen op dat moment iets meer “steun” nodig hebben om hetzelfde effect te voelen als in een andere fase van je cyclus.
Wat je hieraan hebt
Jouw menstruatiecyclus beïnvloedt dus hoe jij ADHD ervaart en hoe je medicatie aanvoelt. Door te begrijpen wanneer je symptomen sterker zijn, kun je:
- Je planning afstemmen op je cyclus
- Bewuster omgaan met momenten van vermoeidheid of impulsiviteit
- Strategisch gebruikmaken van fases waarin je je energieker voelt
Door aandacht te besteden aan jouw hormonale ritme kun je beter inspelen op je ADHD-symptomen en je productiviteit en welzijn verhogen.